ترمه در ایران آشنایی با نحوه بافت ترمه

ترمه در ایران آشنایی با نحوه بافت ترمه

ترمه در ایران آشنایی با نحوه بافت ترمه2

ترمه در ایران آشنایی با نحوه بافت ترمه
2

‌نخستین مرحله‌ی بافت‌ ترمه‌، تهیه کردن‌ مواد اولیه آن است‌ که‌ در این‌ رابـــطه‌ تهیه‌ی پشم، ‌شتستشـــــو و رنگرزی‌ پشم با گیاهان رنگدار و ریسیدن و تابیدن آن اهمیـــــت زیادی‌ دارد. بافت‌ ‌ترمه‌ نیاز به‌ پشم مـــــرغوب با الیاف بلند دارد و معمولا از نخ‌ پشمی دولا جهت پود استفاده‌ به‌‌عمل می‌آید.
دستگاه بافندگی‌ ترمه ‌تقریبا شبیه سایر دستگاههای نساجی‌ سنتی و چوبی‌ اســـت‌ و در خود مناطق تولیـــد، توسط‌‌ صنعتگران محلی ساخته می‌شود. این‌ نوع دستگاه چهار وردی‌ است‌ که‌ وردها توسط‌ پدال‌هایــی‌ که‌ در زیر پای بافنـــــده قرار دارد به‌ حرکت‌ در می‌آیند. بعد از تهیـــــه‌ی مـــواد اولیه و‌تــــدارک‌ دستگاه بافنــــــدگی‌، کار چلـــه کشی به‌ شکلی که‌ در بافــــــت‌ سایر منسوجات دست‌ باف رایج‌‌است‌ انجـــام و به‌ دنبال آن عمـــل ‌ بافـت آغــــاز می‌گردد. هر دستگاه ترمــــه‌ نــــــیاز به‌ یک‌ گوشـــــــــواره‌ کــش‌ ‌دارد که‌ استاد کار در پشت دستـــگاه وگـــوشواره کش‌ در بالای آن قرار می‌گیرد و کار‌وی انتخـــاب و تعیین نخ‌های مخــصوص جــــهت ایجاد نقـــش بر روی‌ پــــارچه می‌باشـــــد و نقوشـــی‌ که ‌معـــــــمولا بــــرروی‌ ترمــــه‌های ایرانی‌ دیـــده می‌شــــود حاصـــل و نتیجــــه‌ی همکاری‌ گوشواره‌‌کش‌ با ‌استاد کار است‌.
بافت‌ ترمه‌ کاری‌ بسیار حساس، دقیق و وقت‌ گیر است‌. به‌ طوری‌ که‌ هر ‌بافنده، به‌ شرط برخورداری‌ از مـهارت کافی‌ در یک‌ روز کار فقط قادر به‌ تولید 20 تا 25 سانتی ‌متر پارچه‌ی مـرغوب خواهد بود. رنگهای مصـــــرفی‌ در بافت‌ ترمه‌ به‌ ویژه متن آن بیشتر ‌رنگهای عنابی‌، قرمز روشـــن‌، سبز، نارنجی و ســــیاه می‌باشد و طرح‌هایی که‌ آن را زینت ‌می‌بخشد در اکثــــر موارد شامــــل‌ نقوش بوته‌ جقه، بوته‌ خرقه‌، شاخ گوزنی‌ درهـــــم‌، امیری، راه‌راه، وته‌ ســـــروی‌، بوته‌ بادامی‌ و… است‌. تـــــرمه‌ به‌ عنوان پارچه‌یی‌ نفیس موارد مصرف فراوانی‌ ‌دارد به همین جهت در ابعاد و اندازه‌های مختلف بافته می‌شود که‌ ذیلا به‌ پاره‌ای‌ از انواع‌ آن و کاربـــــــردهایش‌ اشاره‌ خواهد شد:

ترمه در ایران آشنایی با نحوه بافت ترمه

ترمه در ایران آشنایی با نحوه بافت ترمه

1- نوعی‌ از تـرمه‌ به‌ نام شال چار قــــدی در اندازه‌ 150-150 سانتی متر و بیشتر جـــــهت رومیزی و ‌بقچـــــــه تولید می‌شود.
2- شال بندی نوع دیگر تــرمه‌ اســـــت‌ که‌ نقشـــــه ی آن شبیه لانه‌ ی زنبور مــی‌باشد و داخل‌ هر‌خانه‌ آن یک‌ گل‌ قرار می‌گیرد و بیشتر به‌ مصرف بقچه و رومیزی می‌رسد.
3- شال راه راه که‌ بر دو نوع راه پهن و راه باریک‌ تقسیم می‌شود.
4- شال اتابکی که‌ از نوع ترمه‌های کشمیری است‌ و نیاز به‌ پشم بسیار لطیف دارد، در‌گذشته بافته می‌شده و چون خیلی ریز بافت‌ است‌ قیمت گرانی‌ داشته و بیشتر به‌ مصرف ‌دوخت‌ لباسهای فاخر می‌رسیده.
5- شال کشمیری که‌ بیشتر بصورت‌ بوته‌ جقه شـــــاخ گوزنی‌ و… تزیین می‌شود و برای ‌دوخت‌های لباس مورد استفاده‌ قرار می‌گیرد‌
6- شال زمردی‌ که‌ رنگ‌ سبز در آن بیشمار است‌.
نگهداری‌ ترمه‌ :
اصولا پارچه‌‌ی ترمـــه‌ به‌ سبب بافت‌ منحصر به‌ فـــــرد خود، و به‌ دلیل تراکم‌ زیاد، پودهایش‌ از ‌یک مقاومت نسبی مطلوب برخوردار است‌ و در مجموع پر دوامتر از بقیــــه‌ی انــــــواع پارچه ‌می‌باشد. با این‌ وجود، نــور و رطوبت‌ از بزرگترین‌ عوامل‌ رنگ‌ پریدگی‌ ترمه‌ است‌. زیرا ‌قسمتهای سیاه آن در برابر نـــور و حرارت‌ حساستر از بقیــــه‌ی قسمتها بوده‌ و به‌ راحتی‌آنها را جـذب می‌کند. همچنین بید یکی از دشمنان تــــرمه‌ است‌ و به‌ همان گونه‌ که‌ دیگر ‌پارچه‌های پشمی در برابر بید‌زدگی‌ محافظت‌ می‌شود، می‌بایست در نگهــــداشت‌ ترمــــه‌ اقدام‌ شود. برای شستشوی پارچه‌های ترمـــــه‌ در صورتیکه از رنگ‌ ثابت‌ گیاهی‌ برخوردار باشد از هر‌نـــــوع محلول شوینده‌ای‌ می‌توان‌ استفاده‌ کرد، ولی‌ اگر الیاف آن با رنـــــگ‌های شیمیایی‌ رنگ‌آمیزی شده باشد باید حتما آن را‌ خشکشویی‌ نمود تا رنگ‌ پس‌ ندهد

 

اخبار مرتبط

  •   نوشته شده توسط :  
  •   دسنه مطلب :   مقالات
  •   تاریخ انتشار :  ۱۳۹۶/۰۲/۲۰